Lilia

Lilie często nazywa się królowymi letniego ogrodu. Spośród bogactwa odmian lilii łatwo można wybrać takie, które co roku będą nas cieszyć pięknymi kwiatami. Lilie nadają się do sadzenia na rabatach, w grupach na trawnikach, przy zbiornikach wodnych, są również jednymi z najpopularniejszych kwiatów ciętych.

Lilie są roślinami cebulowymi, należącymi do rodziny liliowatych Liliaceae. Znanych jest około 100 gatunków lilii. Pomimo takiej różnorodności kilka cech dla większości gatunków jest wspólnych, np. cebula zbudowana z licznych łusek, kwiat składający się z 6 płatków osadzonych w dwóch płaszczyznach, ze środka wystaje sześć pręcików z dużymi pylnikami oraz jeden większy słupek na środku.

Lilie dzieli się na następujące grupy: mieszańce azjatyckie, mieszańce martagon, mieszańce candidum, mieszańce amerykańskie, mieszańce longiflorum, mieszańce trąbkowe, mieszańce orientalne, mieszańce nie przyporządkowane do powyższych grup oraz gatunki botaniczne.
W wyniku hodowli wciąż uzyskuje się nowe mieszańce, rasy i odmiany. Znanych jest już kilka tysięcy odmian mieszańcowych, a każdego roku pojawiają się nowe.
Od niedawna istnieje możliwość uprawy mieszańców międzygrupowych, np. azjatycko-orientalnych (charakteryzują się bogactwem barw oraz łatwością w uprawie), mieszańce lilii longiflorum z orientalnymi (wielobarwne, duże, wydłużone kwiaty). Najnowszym sukcesem hodowców jest połączenie lilii orientalnych z trąbkowymi, tzw. orienty. Są łatwe w uprawie, mają duże kwiaty, licznie wyrastające z jednej łodygi.

Z wymienionych grup największe znaczenie mają mieszańce azjatyckie, trąbkowe i orientalne.
Do mieszańców azjatyckich należą mało wymagające odmiany, które kwitną od końca maja do połowy lipca. Większość z nich znakomicie znosi polskie zimy, wykazują także dużą odporność na choroby. To właśnie do tej grupy zalicza się popularną w polskich ogrodach lilię tygrysią Lilium tigrinum, dorastającą do 120–150 cm, o nakrapianych pomarańczowych kwiatach, tworzących grona. Do znanych odmian z tej grupy należą m.in. ‘Enchantment’ (pomarańczowoczerwona), ‘Connecticut King’ (cytrynowo-żółta), ‘Cyganka’ (czerwona), ‘Mount Blanc’ (kremowobiała).
Optymalne warunki uprawy dla tej grupy lilii to żyzna gleba przepuszczalna, lekko kwaśna i umiarkowanie wilgotna. Ważne, aby starannie wybrać miejsce, gdzie chcemy je posadzić, ponieważ lilie nie lubią przesadzania i najlepiej kwitną pozostawione kilka lat na tym samym miejscu. Rabata powinna być w pełnym słońcu przynajmniej kilka godzin dziennie.

Mieszańce trąbkowe mają okazałe kwiaty o mocnym zapachu. Kwitną od końca lipca, ale zazwyczaj dopiero w drugim roku po posadzeniu. Częste przesadzanie również nie jest korzystne. Do tej grupy należy znana piękność – lilia królewska Lilium regale o pachnących kwiatach, która może osiągnąć nawet 2 m wysokości. Lilie trąbkowe najlepiej rosną na glebie o odczynie obojętnym lub lekko zasadowym, w miejscu słonecznym lub półcienistym. Na zimę dobrze jest lekko przykryć posadzone cebulki liśćmi, korą lub słomą, trzeba też chronić młode pędy przed wiosennymi przymrozkami.

Mieszańce orientalne to najpiękniejsze z lilii, jednak i najbardziej wymagające. Typowymi kolorami dla tej grupy jest różowy i biały w zróżnicowanym nasyceniu. Do znanych odmian tej grupy należą: ‘Cassablanca’ (biała) i ‘Jamboree’ (purpurowoczerwona). Lilie orientalne mogą przetrzymać zimę wyłącznie pod solidnym przykryciem. Najlepiej jednak na zimę cebulki wykopać i przechować w pomieszczeniu o temperaturze 2°C. Można też sadzić je w dużych pojemnikach i zimować, ustawiając w chłodnej piwnicy. Lilie orientalne są również wrażliwe na chłody i deszcze latem. Kwitną pod koniec lipca i w sierpniu. Wymagają gleby kwaśnej, torfowej. Najlepiej kwitną w miejscu lekko ocienionym.

Lilie to nieliczna grupa roślin cebulowych, ktorych cebule możemy sadzić zarówno jesienią (przełom września i października) lub wiosną. Wszystko zależy od ich terminu kwitnienia. Odmiany wcześniekwitnące lepiej posadzić jesienią, aby do wiosny zdążyły siię dobrze ukorzenić. Odmiany kwitnące poźniej, możemy posadzić jeszcze wiosną, jak tylko podłoże rozmarznie, a mrozy przestaną byc zagrożeniem (najczęściej w kwietniu).